Norsk | Hamningberg guollebivdohápman
Norsk

Hamningberg guollebivdohápman

Báhcavuona gielda

Geahča kártta
Govva čájeha eanetlogu boazuid borramin ruovttoluotta meara lahkás. Duogábealde leat ivnnálaš ruovttut ja oahppavázzit, eana lea ruovttoluotta ja almmi lea balddas ja čuovggas.

Otná Hamningberg (Hámbiergi).

Govva: Jarle Waehler

Várnjárgga olggumuččas Båtsfjord kommune rájáid siskkobealde lea Hamningberg, okta dain máŋga guollebivdohápmaniin Finnmárkku riddoguovllus maid olbmot leat guođđán. Guollebivdohápmanis lea bures seailluhuvvon vistebiras mii huksejuvvui 1800-logu loahpageahčen. Geasseáigodaga olbmot ásset Hamningbergas, ja sihke kulturbiras ja erenoamáš eanadat lea oaidninveara gussiide. 

Práktihkalaš dieđut

Rabasáiggit
Geaidnu Hamningbergii lea gitta dálvet. Muđui rabas

Biillaguođáhat ja hivsset
Hamningbergas lea stuorra biillaguođáhat heivehuvvon orrunbiillaide, gos lea hivsset ja orustanbáiki

Guossoheapmi
Beaivválaš guossohanfálaldat suoidnemánu, muđui ávžžuhat buktit niestti

Mo beassat dohko
Vardø girdihápmana guora galggat čuovvut fylkkageainnu 341 sullii 4 miilla gitta lohppii'

Eará fálaldagat ja vejolašvuođat
Skjåvika vázzinbálgá - Ytre Syltevika luonddureserváhtta Min suodjemeahcit ja luonddumeahcit
Vázzinbálgá Hardbaken riddoladnái álgá Hamningbergas, geahča Perletur 14. Hardbakken, Hamningberg

 

Beasatlašvuohta

Orustanbáikki hivssegat leat heivehuvvon juvlastullui. Lea álki fierahit gili geainnuid mielde. 

Šattai guovddáš guollebivdohápmanin

Valjis mearrariggodat lei vuođđun Hamningberg ássamii, ja báiki namuhuvvui juo 1500-logus mearkkašahtti guollebivdohápmanin Nuorta-Finnmárkkus. Goikeguoli buvttadeapmi ja eksporta lei vuođđun dasa ahte olbmot ásse čoahkis. Hamningberg lei dábálaš áigodathápman, gosa bohte badjel 1000 dorskeguolásteaddji giđđat. Sii orro earret eará mearrabuvrriin mat ledje doppe ollu. Hápmanis ledje ollu káijat ja ovtta gaskka gitta 10-15 guollerusttega, masa gulle mearrabuvrrit ja páhkkehagat. Guolli heŋgejuvvui ja sáltejuvvui, ja guollejielit devde visot hápmana.  

*Govas lea boares, muorrás ráhkaduvvon viesu ruovttoluotta šattuin. Viesu lei ruoná ruohttas leat geahččatruovttuin áidnasa láhtu, ja fáro okta glássaža čuovgá. Duogábealde oidnojit bálle guovllut ja eará viesut, ja almmi lea čuovggaš ja čáhppes.*
Ruoššamearrabuvri. Govva: Synnøve Thingnæs, Finnmárkku fylkkagielda.

Hamningberg vistebiras

Finnmárkkus leat dušše moadde báikki mat eai boldojuvvon dahje bombejuvvon systemáhtalaččat 2. máilmmisoađi áigge, ja Hamningberg lea okta dain. Gili huksenbirrasis lea danne alla kulturhistorjjálaš árvu, maid leat bures fuolahan ja divodan. Muhtin dállohuksehusain lea báikkálaš iešvuohta, nu gohčoduvvon Várjjatdálut, main návet ja olgovisti ásodahkii goallostuvvon. Huksenbirrasis leat ruoššamearrabuvrrit dán áigge erenomážit čalbmáičuohcci, mat ceggejuvvojedje sullii 1850. Mearrabuvrrit leat fysalaš luottat áiggis go pomorat, ruoššalaš guolásteaddjit ja gávpealbmát, báidne guollebivdohápmana.

Lassin Hamningberg viesuid gaskka vánddardit, de lea vejolaš čuovvut vázzinbálgá Hardbaken nammasaš riddoladnái juste gili bajábealde, dahje geahččat dološ kulturmuittuid čuovodettiin bálgá mearragátte guora Ytre Syltevika luonddureserváhttii.

*Boares čáhppes-čáhppes govva čájeha guovllu meara lahkás, gos leat čáhppes bávttit ovddabealde ja viidáseappot oidnojit guovllut ja čoahkkin viesut duogábealde. Meara lea guhkkin duohken ja almmi lea čađa ja čáhppes.*
Hámbierggi bajilgovva. Govvejuvvon gaskal jagiid 1910 ja 1920, dan áigge go Johan Oskar Andreas Grasmo lei Várggáid báhppa. Govva: Johan Oskar Andreas Grasmo, Finnmárkku fylkkagirjerádju.
Boares čáhppes govva čájeha jávri dahje meara báikkis, gos leat máŋga báhti čiekŋalis čáhppes čáhppes čáhces. Ovddabealde leat stohpabávttit, ja olggobealde oidno guolástanráđđi stullobiiguin mat ráhkaduvvojit čáhces. Duogábealde lea veahkkin mearra ja geahččahaččat guovlu.
Hámbierggi hápmana biras. Govvejuvvon gaskal jagiid 1910 ja 1920, dan áigge go Johan Oskar Andreas Grasmo lei Várggáid báhppa. Govva: Johan Oskar Andreas Grasmo, Finnmárkku fylkkagirjerádju.
Boares čáhppes govva čájeha guokte olmmoš čohkkemin sisa viesus. Olbmot leat čohkkámin fiera beavddi lahka, ja duogábealde oidno muorrás seainnit ja fanas láhtu. Govva lea váhkkasadji ja čáhppes čuovgasis.
Jáhkkimis govvejuvvon “Hamborghus” dálus “storkvisten” nammasaš báikkis Hámbierggis. Gánddaguoktá leaba Leif Boer Hamborg ja su unnavieljašbealle Frithjof Hamborg Olsen. Govva: Johan Oskar Andreas Grasmo, Finnmárkku fylkkagirjerádju.
Boares čáhppes govva čájeha guokte olmmoš olggobealde viesu lahka. Nubbi olmmoš lea ceaggamin ja doallá gieđaid bajás, ja nuppán lea unna mánná, guhte geahččá bajás. Duogábealde oidno muorragiid seainni ja viesu, ja guovlu lea báđas ja nutruslaš.
Bussáčivggain stoahkame Hámbierggis gaskal jagiid 1910 ja 1920. Govva: Johan Oskar Andreas Grasmo, Finnmárkku fylkkagirjerádju.